بارکد محصول یکی از سادهترین راهها برای شناسایی کالا در فروشگاه، انبار و زنجیره تأمین است. این کد بهصورت خطوط عمودی و اعداد روی بستهبندی محصولات دیده میشود و با اسکن آن، شناسه محصول در سیستم مربوطه شناسایی میشود. در واقع، هر محصولی که امروزه در قفسه فروشگاه یا انبار قرار میگیرد، نیازمند یک شناسه یکتا است تا بتوان اطلاعات آن را بهصورت سریع و دقیق بازیابی کرد.
در این مقاله قصد داریم از صفر تا صد بارکد کالا را بررسی کنیم؛ از تعریف و انواع آن گرفته تا نحوه ساخت و دیگر مطالب. در صورتی که به اطلاعات بیشتری در این زمینه نیاز دارید، میتوانید به مقالات مرتبط در همین دستهبندی نیز مراجعه کنید.
بارکد محصول چیست و چه مزایای دارد؟
بارکد محصول یک کد قابل اسکن برای شناسایی کالا است که معمولا روی بستهبندی محصولات قرار میگیرد. این بارکد امکان شناسایی سریع محصول در فروشگاه، انبار و زنجیره تأمین را فراهم میکند. در سیستم استاندارد GS1، معمولا شناسهای مانند GTIN در بارکد محصول نمایش داده میشود. GTIN یک شناسه یکتا برای محصول است که میتواند برای شناسایی کالا در فروشگاه، انبار، سفارش، فروش و سایر مراحل زنجیره تأمین استفاده شود.
مزایای استفاده از بارکد محصول روی بسته بندی
استفاده از بارکد محصول به ویژه در محصولات خارجی و وارداتی کاربرد فراوانی دارد و به مصرفکنندگان اجازه میدهد تا خریدی مطمئن و ایمن داشته باشند. به همین دلیل، استفاده از بارکد معتبر، مزایای قابل توجهی برای هر تولیدکننده به همراه دارد که در ادامه به آن می پردازیم.
- شناسایی دقیق محصول
بارکدها با استفاده از یک کد یکتا، امکان شناسایی هر محصول را فراهم میکنند. این کدها معمولاً شامل اطلاعاتی مانند شناسه محصول، کشور سازنده، شماره تولید، و مشخصات فنی محصول هستند و امکان تمایز محصولات مشابه را به آسانی فراهم میکنند. - ردیابی در زنجیره تامین
بارکدها امکان ردیابی دقیق محصولات از مرحله تولید تا مصرفکننده نهایی را فراهم میکنند. این ویژگی به تولیدکنندگان، توزیعکنندگان و فروشندگان کمک میکند تا مسیر حرکت کالاها را کنترل کرده و مشکلات احتمالی در زنجیره تأمین را سریعتر شناسایی کنند. - سهولت در مدیریت موجودی
با اسکن بارکد در مراحل مختلف مانند تولید، ورود به انبار و فروش، سیستمهای مدیریت موجودی میتوانند اطلاعات را بهروز نگه دارند و موجودی کالاها را دقیقاً دنبال کنند. این روش باعث صرفهجویی در زمان و کاهش خطاهای انسانی میشود. - دسترسی به اطلاعات فنی و قیمت
بارکدها میتوانند شامل اطلاعات فنی، مشخصات محصول و قیمت نیز باشند. این اطلاعات به فروشندگان و مشتریان اجازه میدهد تا به سرعت به دادههای دقیق محصول دسترسی پیدا کنند و فرآیند خرید و فروش سریعتر انجام شود. - کاربرد در خدمات پس از فروش
بارکدها به شناسایی سریع محصولات برای خدمات پس از فروش کمک میکنند. اطلاعات مربوط به گارانتی، تعمیرات و قطعات جایگزین بهصورت دقیق و فوری در دسترس قرار میگیرد، که تجربه مشتری را بهبود میبخشد. - کاهش خطاهای انسانی
استفاده از بارکد بسته بندی محصول باعث کاهش چشمگیر خطاهای انسانی در پردازش اطلاعات میشود؛ چرا که تمامی دادهها به صورت خودکار و بدون نیاز به ورود دستی وارد سیستم میشوند.
بیشتر بخوانید تاریخچه بارکد؛ بارکد از کجا و چگونه شروع شد؟
کدام نوع بارکد کالا برای محصولات مناسب است؟
بارکدهای مورد استفاده برای محصولات و کالاها، بسته به نوع محصول، اندازه بستهبندی، محل اسکن و کاربرد آن در فروش یا زنجیره تأمین متفاوت هستند. مهمترین انواع بارکد محصول که برای شناسایی محصولات و بستهبندی کالاها استفاده میشوند عبارتاند از:
- EAN-13 : یکی از رایجترین بارکدها برای محصولات فروشگاهی است و معمولا روی کالاهایی قرار میگیرد که در فروشگاه و هنگام خرید در صندوق اسکن میشوند.
- UPC-A : بارکد رایج محصولات خردهفروشی، بهویژه در آمریکای شمالی است و برای شناسایی کالا در نقطه فروش استفاده میشود.
- EAN-8 : برای محصولاتی با بستهبندی کوچک استفاده میشود؛ زمانی که فضای کافی برای قرار دادن EAN-13 وجود نداشته باشد، EAN-8 گزینه مناسبتری است.
- UPC-E : نسخه فشرده UPC است که برای برخی محصولات کوچک در خردهفروشی استفاده میشود؛ بهویژه زمانی که فضای چاپ محدود باشد.
- ITF-14 : بیشتر برای کارتن، بستههای بزرگتر و بستهبندیهای بیرونی استفاده میشود که معمولا در نقطه فروش اسکن نمیشوند و در انبار، توزیع و جابهجایی کالا کاربرد دارند.
- DataMatrix : یک بارکد دوبعدی است که کاربرد ویژهای در حوزه سلامت دارد و برای محصولاتی مانند داروها و تجهیزات پزشکی به کار گرفته میشود.
- کیو آر کد : از دیگر بارکدهای دوبعدی تاثیرگذار است که علاوه بر شناسایی کالا، برای محصولاتی که نیاز به ارائه اطلاعات بیشتر یا ایجاد ارتباط مستقیم با مصرفکننده دارند، قابل استفاده است.
بیشتر بخوانید کیو آر کد هوشمند محصول چیست و چه کاربردی دارد؟
قبل از ساخت بارکد محصول به چه اطلاعاتی نیاز داریم؟
قبل از ساخت بارکد محصول، ابتدا باید مشخص کنید بارکد را برای چه محصولی و با چه هدفی میخواهید استفاده کنید. اگر هدف شما استفاده از بارکد در فروشگاه، زنجیره تأمین یا برخی فروشگاهها و مارکتپلیسهاست، موضوع فقط ساخت تصویر بارکد نیست؛ ابتدا باید محصول دارای یک شناسه یکتا مانند GTIN باشد. به همین خاطر برای آمادهسازی بارکد محصول، این موارد را در نظر بگیرید:
- نوع محصول را مشخص کنید: هر محصول یا تنوعی از آن که از نظر ویژگیهایی مانند اندازه، رنگ یا مدل برای خرید و فروش متفاوت باشد، ممکن است به شناسه جداگانه نیاز داشته باشد.
- هدف استفاده از بارکد را تعیین کنید: آیا بارکد قرار است در صندوق فروشگاه اسکن شود، روی بستهبندی محصول قرار بگیرد یا برای انبار و زنجیره تأمین استفاده شود؟ نوع بارکد به محل و نحوه اسکن آن بستگی دارد.
- نوع بارکد را انتخاب نمائید: برای مثال، محصولات فروشگاهی معمولا به بارکدهایی مانند EAN-13 یا UPC-A نیاز دارند، درحالیکه برای بستههای بیرونی و کاربردهای لجستیکی گزینههای دیگری مانند ITF-14 یا GS1-128 مطرح میشوند.
- شناسه محصول را داشته باشید: اگر به یک بارکد رسمی GS1 نیاز دارید، ابتدا باید شناسه محصول را از مسیر سایت شماره گذاری کالا و خدمات دریافت کنید.؛ ساخت تصویر بارکد با یک ابزار آنلاین، بهتنهایی یک شناسه رسمی و یکتا ایجاد نمیکند.
- اطلاعات محصول را آماده کنید: برای ثبت و مدیریت محصول، اطلاعاتی مانند نام یا توضیح محصول، برند، نوع محصول، ویژگیهای آن و در برخی فرایندهای GS1 اطلاعاتی مانند مقدار خالص و بازار هدف مورد استفاده قرار میگیرد.
بیشتر بخوانید انواع بارکد یکبعدی و دوبعدی؛ معرفی و مقایسه 13 نوع پرکاربرد
نحوه ساخت بارکد برای محصول
در صورتی که اطلاعات یا پیشنیازهای لازم برای ساخت بارکد را در اختیار دارید، میتوانید با استفاده از ابزار کیو آر لند، بارکد موردنظر خود را ایجاد کنید. این فرایند در چهار مرحله ساده انجام میشود؛ تنها کافیست از طریق لینک ابزار ساخت بارکد محصول وارد ابزار شوید و مراحل زیر را دنبال کنید:
- انتخاب نوع بارکد
- وارد کردن اطلاعات
- شخصی سازی بارکد
- تست و دانلود در فرمت دلخواه
انتخاب نوع بارکد
در اولین مرحله، باید نوع بارکدی را انتخاب کنید که با نوع محصول و محل استفاده از آن سازگار باشد. ابزار رایگان کیو آر لند از 8 نوع بارکد خطی پشتیبانی میکند که میتوانید بسته به نیاز خود آن را انتخاب نمائید.
وارد کردن اطلاعات بارکد
پس از انتخاب نوع بارکد، باید شماره یا اطلاعات موردنیاز همان نوع را در ابزار وارد کنید. برای مثال، اگر قصد ساخت EAN-13 را دارید، باید شماره مربوط به آن را وارد کنید.
شخصیسازی طراحی
در این مرحله میتوانید ظاهر بارکد تولیدشده را متناسب با نیاز خود تنظیم کنید. بااینحال، هنگام شخصیسازی نباید خوانایی بارکد را تحت تأثیر قرار دهید.
تست و دانلود در فرمت دلخواه
پس از ساخت و شخصیسازی، بارکد را تست کنید تا از خوانایی آن مطمئن شوید. سپس میتوانید فایل نهایی را در فرمت موردنظر دریافت کرده و از آن در بستهبندی، برچسب محصول یا سایر موارد استفاده کنید.
بیشتر بخوانید بارکد خطی یا میله ای چیست و چه کاربردی دارد؟
چگونه بارکد محصول را اسکن کنیم؟
اسکن بارکد محصول به روشهای مختلفی انجام میشود و انتخاب روش مناسب به نوع بارکد و ابزار در دسترس بستگی دارد. بهطور کلی، میتوان بارکد کالا را به دو روش اسکن کرد:
- دستگاه بارکدخوان
دستگاههای بارکدخوان برای خواندن سریع بارکدهای محصولات در فروشگاهها، انبارها و مراکز توزیع استفاده میشوند. کافیست بارکد را مقابل اسکنر قرار دهید تا اطلاعات کد خوانده شده و به سیستم فروش یا مدیریت موجودی منتقل شود. - ابزار آنلاین اسکن بارکد
اگر به دستگاه بارکدخوان دسترسی ندارید، میتوانید از بارکد خوان خطی آنلاین کیو آر لند استفاده کنید. در این روش، بارکد را با دوربین گوشی یا کامپیوتر اسکن میکنید یا تصویر آن را در ابزار بارگذاری میکنید تا کد موجود در تصویر شناسایی شود.
گام نهایی: بارکد محصول یا QR کد ؛ کدام برای بستهبندی مناسبتر است؟
بارکد خطی و کیو آر کد، هر دو برای قرار گرفتن روی بستهبندی محصولات کاربرد دارند، اما هدف و شیوه استفاده از آنها یکسان نیست. بارکدهای خطی بیشتر برای شناسایی کالا و فرایندهایی مانند فروش و مدیریت موجودی استفاده میشوند، در حالی که QR کد میتواند علاوه بر اطلاعات مرتبط با محصول، کاربر را به محتوای آنلاین نیز هدایت کند.
بنابراین انتخاب بین این دو به هدف شما بستگی دارد و در بسیاری از محصولات حتی میتوان بارکد و QR کد را همزمان روی بستهبندی قرار داد؛ بارکد برای فرایندهای فروش و شناسایی کالا و QR کد برای ارتباط مستقیم با مصرفکننده.
بارکد کالا چه زمانی انتخاب مناسبتری است؟
- شناسایی محصول در فروشگاه: بارکدهای EAN/UPC برای اسکن در نقطه فروش بسیار رایج هستند.
- مدیریت موجودی و انبار: بارکد میتواند فرایند شناسایی و ثبت کالا را سریعتر کند.
- استفاده در سیستمهای فروش: بارکد محصول میتواند شناسه کالا مانند GTIN را در اختیار سیستم فروش قرار دهد.
- فرایندهای استاندارد زنجیره تأمین: بارکدهای خطی سالهاست در خردهفروشی و زنجیره تأمین مورد استفاده قرار میگیرند.
کیو آر کد چه زمانی کاربرد بیشتری دارد؟
- ارائه اطلاعات بیشتر به مشتری: مانند مشخصات محصول، دستورالعمل، مواد تشکیلدهنده یا اطلاعات تکمیلی.
- اتصال بستهبندی به محتوای آنلاین: مشتری میتواند مستقیماً از روی بستهبندی به صفحه محصول یا سایت برند هدایت شود.
- بازاریابی و تعامل با مشتری: استفاده از تخفیف، مسابقه، باشگاه مشتریان، نظرسنجی یا سایر کمپینهای دیجیتال.
- ارائه محتوای چندرسانهای: مانند ویدئو، آموزش استفاده یا محتوای تصویری.
- بهروزرسانی مداوم اطلاعات: با استفاده از کیو آر کد داینامیک میتوان محتوای مقصد را بدون تغییر یا چاپ مجدد آن روی بستهبندی، بهروزرسانی کرد.
بیشتر بخوانید چگونه اصالت محصول را با بارکد بررسی کنیم؟
