در فرایند انبارداری و حمل‌ونقل بارکد ITF یکی از راهکارهایی است که برای ثبت و خواندن اطلاعات عددی روی بسته‌بندی‌ها، به‌خصوص کارتن‌های مقوایی به کار می‌رود. ساختار این بارکد به‌گونه‌ای است که اطلاعات را با استفاده از خطوط و فاصله‌های سفید رمزگذاری می‌کند. البته این بارکد با نوع دیگری به نام ITF-14 نیز ارتباط دارد که برای شناسایی بسته‌بندی‌های تجاری در زنجیره تأمین استفاده میشود. در ادامه، ویژگی‌ها و کاربردهای این دو را بررسی می‌کنیم.
منظور از بارکد ITF چیست؟
بارکد ITF مخفف Interleaved Two of Five است که از انواع بارکد میله ای (خطی) محسوب میشود که برای کدگذاری اطلاعات عددی استفاده میشود. در بارکد ITF، اطلاعات با ترکیبی از خطوط مشکی و فاصله‌های سفید با عرض‌های متفاوت نمایش داده میشود که هم خطوط و هم فاصله‌های سفید در نمایش ارقام نقش دارند. این ویژگی باعث میشود اطلاعات با فضای کمتری قابل نمایش باشند.
ساختار بارکد ITF
در این نوع بارکد، هر رقم با پنج عنصر نمایش داده میشود که دو عنصر آن پهن و سه عنصر دیگر باریک هستند. ساختار اصلی این بارکد از سه بخش تشکیل میشود: الگوی شروع، بخش داده‌های عددی و الگوی پایان.برای درک نحوه عملکرد این بارکد، باید بدانیم که ارقام به‌صورت جفتی کدگذاری می‌شوند. رقم اول هر جفت با پنج خط مشکی و رقم دوم با پنج فاصله سفید میان آن خطوط نمایش داده میشود. به این ترتیب، الگوی خطوط و فاصله‌ها در هم قرار می‌گیرد؛ به همین دلیل نام این بارکد دو از پنج متقاطع است.
- خطوط مشکی و فاصله‌های سفید
در این بارکد، خطوط مشکی رقم اول و فاصله‌های سفید رقم دوم هر جفت در اعداد را رمزگذاری می‌کنند. - الگوی شروع بارکد
در ابتدای بارکد، یک الگوی مشخص قرار دارد که به بارکدخوان اعلام می‌کند داده‌های رمزگذاری‌شده از کجا آغاز می‌شوند. این الگو از چهار عنصر باریک تشکیل شده است: خط مشکی، فاصله سفید، خط مشکی و فاصله سفید. - الگوی پایان بارکد
در انتهای داده‌ها، الگوی مشخص دیگری قرار می‌گیرد که پایان بارکد را تعیین می‌کند. این الگو از سه عنصر تشکیل شده است: یک خط مشکی پهن، یک فاصله سفید باریک و یک خط مشکی پهن.
چه کاراکترهایی در بارکد ITF قابل استفاده هستند؟
بارکد ITF فقط برای کدگذاری ارقام صفر تا 9 طراحی شده است و از حروف انگلیسی یا نمادهایی مانند خط تیره و علامت‌های نگارشی پشتیبانی نمی‌کند.
| نوع کاراکتر | پشتیبانی در ITF | توضیح |
|---|---|---|
| ارقام 0 تا 9 | دارد | تنها کاراکترهای داده‌ای قابل کدگذاری در ITF هستند. |
| حروف انگلیسی | ندارد | حروف کوچک و بزرگ قابل کدگذاری نیستند. |
| نمادها مانند – و / | ندارد | این نمادها در مجموعه کاراکترهای ITF قرار ندارند. |
| فاصله و حروف ویژه | ندارد | ITF برای کدگذاری متن طراحی نشده است. |
بیشتر بخوانید بارکد 93 چیست؟ راهنمای ویژگی‌ها، کاربردها و نحوه عملکرد آن
منظور از بارکد ITF-14 چیست؟
بارکد ITF-14 نوعی بارکد خطی مبتنی بر روش کدگذاری ITF است که در استاندارد GS1، برای شناسایی بسته‌بندی‌های تجاری استفاده میشود. هدف از این بارکد، شناسایی و رهگیری بسته‌ها در زنجیره تأمین است؛ به‌طوری‌که نیازی به اسکن تک‌تک محصولات داخل هر بسته نباشد. برخلاف بارکدهای رایج محصولات تکی که در صندوق فروشگاه اسکن می‌شوند، بارکد ITF-14 بیشتر برای بسته‌بندی‌هایی در نظر گرفته شده است که به‌صورت مستقل در نقطه فروش خرده‌فروشی عرضه نمی‌شوند.
ساختار و اطلاعات بارکد ITF-14
مهمترین ویژگی‌های این بارکد عبارت‌اند از:
- 14 رقم: داده کدگذاری‌شده در ITF-14 شامل یک شناسه 14 رقمی است که رقم کنترل را نیز در بر می‌گیرد.
- شناسه GTIN: عدد نمایش‌داده‌شده، شناسه کالای تجاری یا بسته‌بندی آن است؛ خود بارکد صرفا شکل قابل‌اسکن این شناسه را نمایش می‌دهد.
- الگوی شروع و پایان: این الگوها محدوده داده‌های بارکد را برای دستگاه اسکنر مشخص می‌کنند.
- میله‌های حاشیه‌ای (Bearer Bars): خطوط مشکی ضخیمی که در بالا و پایین یا پیرامون بارکد دیده می‌شوند و به بهبود قابلیت اطمینان اسکن و چاپ کمک می‌کنند.
- فضای سفید اطراف بارکد (Quiet Zone): فضای خالی در دو طرف بارکد که برای تشخیص صحیح محدوده آن ضروری است.
بیشتر بخوانید انواع بارکد 128 و تفاوت آن‌ها؛راهنما کامل
چگونه یک بارکد از نوع ITF بسازیم؟
برای ساخت بارکد ITF، ابتدا باید اطلاعات عددی موردنظر را مشخص کنید و سپس با استفاده از بارکد ساز آنلاین در کیو آر لند، آن را به قالب ITF تبدیل کنید؛ تنها کافیست تا مراحل زیر را انجام دهید.
- از طریق لینک بارکد ساز خطی آنلاین به صفخه ابزار بروید.
- نوع بارکد را انتخاب کرده و اطلاعات خود وارد کنید.
- سپس بارکد را شخصی سازی کرده و در فرمت دلخواه دانلود کنید.
مزایا و محدودیت های بارکد ITF + کاربرد آن
با این که این نوع بارکد تراکم اطلاعات بالایی دارد، اما محدودیت‌هایی نیز دارد که هنگام چاپ و اسکن باید در نظر گرفته شوند
مزایای بارکد ITF
- تراکم بالای اطلاعات: به دلیل کدگذاری هم‌زمان با خطوط مشکی و فاصله‌های سفید، ITF میتواند اطلاعات عددی را در فضای کوچک‌تری نسبت به برخی بارکدهای خطی دیگر نمایش دهد.
- مناسب برای چاپ روی کارتن: ساختار خطوط پهن و باریک آن، استفاده از این بارکد را روی بسته‌بندی‌های مقوایی موج‌دار امکان‌پذیر می‌کند.
- امکان استفاده از خطوط پهن‌تر: در صورت ثابت بودن فضای چاپ و تعداد ارقام، می‌توان عرض خطوط را بیشتر در نظر گرفت تا خواندن بارکد برای دستگاه مناسب آسان‌تر شود.
- کاربرد در فرایندهای انبارداری و توزیع: این بارکد برای ثبت و بازیابی شناسه‌های عددی بسته‌ها در فرایندهای لجستیکی کاربرد دارد.
محدودیت‌های بارکد ITF
- احتمال خواندن ناقص ارقام
یکی از محدودیت‌هایی که سایت KEYENCE به آن اشاره می‌کند، احتمال حذف بخشی از ارقام هنگام اسکن است. برای مثال، ممکن است بارکدی که مقدار 3852 را نمایش می‌دهد، در شرایط نامناسب به‌اشتباه به‌صورت 38 خوانده شود. این اتفاق میتواند زمانی رخ دهد که پرتو اسکنر با زاویه نامناسب از روی بارکد عبور کند و بخشی از الگوی آن را نادیده بگیرد. - محدود بودن به ارقام عددی
این بارکد فقط ارقام صفر تا 9 را کدگذاری می‌کند و برای ذخیره مستقیم نام محصول، حروف، نشانه‌های نگارشی یا متن توضیحی مناسب نیست. - وابستگی به کیفیت چاپ و تنظیمات اسکن
کیفیت چاپ، وضوح خطوط، فضای سفید اطراف بارکد و سازگاری دستگاه اسکنر بر خوانایی آن تأثیر می‌گذارند. چاپ نامناسب یا اسکن با تنظیمات نادرست میتواند احتمال خطا را افزایش دهد.
کاربرد بارکد ITF
بر اساس توضیحات سایت KEYENCE در مورد بارکد ITF، تراکم اطلاعات بالا یکی از ویژگی‌های مهم آن است. در مقایسه با برخی بارکدهای خطی دیگر، می‌توان اطلاعات عددی یکسان را در فضای کوچک‌تری چاپ کرد یا با حفظ اندازه بارکد، عرض خطوط را افزایش داد. یکی از کاربردهای شناخته‌شده آن، چاپ بارکد روی کارتن‌های مقوایی موج‌دار است؛ جایی که کیفیت سطح چاپ ممکن است با بسته‌بندی‌های صاف و یکدست متفاوت باشد. از مهمترین کاربردهای آن عبارتند از:
- شناسایی کارتن‌های بسته‌بندی.
- مدیریت انبار و توزیع.
- خطوط بسته‌بندی و آماده‌سازی سفارش.
- شناسایی بسته‌های تجاری در زنجیره تأمین.
بیشتر بخوانید بررسی ساختار و نحوه عملکرد بارکد دیتا م‍اتریکس + کاربرد آن