بارکد EAN یکی از رایج‌ترین انواع بارکد خطی، برای شناسایی محصولات است که احتمالا آن را روی بسته‌بندی بسیاری از کالاها دیده‌اید. این بارکد با نمایش یک شماره مشخص، امکان شناسایی سریع محصول را در فروشگاه‌ها، سیستم‌های فروش و زنجیره تأمین فراهم می‌کند. اما بارکد EAN دقیقا چیست و چه ساختاری دارد؟ چگونه می‌توان یک بارکد EAN ساخت یا آن را اسکن کرد؟ در این مقاله با ساختار و انواع بارکد EAN، روش ساخت و اسکن آن همراه با دیگر مطالب آشنا می‌شویم.
بارکد EAN چیست و چه ساختاری دارد؟
بارکد EAN مخفف European Article Number است که توسط خرده‌فروشان در سراسر جهان، برای شناسایی محصولات هنگام اسکن استفاده می‌شود؛ مجموعه‌ای از خطوط عمودی با عرض‌های متفاوت که شماره مربوط به محصول نیز معمولا در زیر آن درج می‌شود. بارکد EAN اطلاعاتی مثل نام، قیمت یا توضیحات محصول را مستقیماً داخل خودش ذخیره نمی‌کند؛ بلکه شناسه محصول (GTIN) را در قالب بارکد نمایش می‌دهد.
نحووه عملکرد بارکد EAN
عملکرد EAN ساده است؛ زمانی که بارکد خوان این الگو را می‌خواند، شماره محصول را به سیستم فروش یا نرم‌افزار منتقل می‌کند. سیستم سپس می‌تواند با استفاده از این شماره، اطلاعات محصول مانند قیمت، مشخصات یا موجودی را از پایگاه داده خود پیدا کند.
ساختار بارکد EAN
یک بارکد از بخش‌های اصلی زیر تشکیل می‌شود:
- پیشوند شرکت GS1 (GS1 Company Prefix): بخشی از شماره EAN است که شرکت یا صاحب برند را در سیستم GS1 مشخص می‌کند.
- شماره محصول (Item Reference): بخشی است که برای شناسایی محصول مورد استفاده قرار می‌گیرد. هر محصول یا تنوع متفاوت از یک محصول، مانند رنگ یا اندازه متفاوت، می‌تواند شماره مخصوص خود را داشته باشد.
- رقم کنترل (Check Digit): آخرین رقم EAN است که با استفاده از ارقام قبلی محاسبه می‌شود و برای بررسی صحت شماره هنگام اسکن به کار می‌رود.
- خطوط بارکد: شماره EAN در نهایت به مجموعه‌ای از خطوط سیاه و فضاهای سفید با عرض‌های متفاوت تبدیل می‌شود. دستگاه بارکدخوان با تشخیص این الگو، شماره را می‌خواند و آن را در اختیار سیستم فروش یا مدیریت کالا قرار می‌دهد.
بیشتر بخوانید آشنایی با ساختار و تاریخچه بارکد
انواع بارکد EAN و تفاوت آنها
بارکد EAN-13
EAN-13 رایج‌ترین نوع بارکد EAN است و یک شماره 13 رقمی را نمایش می‌دهد. این بارکد برای شناسایی کالاهای مختلف در فروشگاه‌ها و نقاط فروش استفاده می‌شود و می‌تواند GTIN-13 را نمایش دهد. بارکد EAN-13 معمولاً انتخاب مناسب برای محصولاتی است که فضای کافی برای درج یک بارکد استاندارد روی بسته‌بندی خود دارند.بارکد EAN-8
EAN-8 نسخه کوتاه‌تر EAN است و یک شماره 8 رقمی را نمایش می‌دهد. این نوع بیشتر برای محصولاتی کاربرد دارد که اندازه بسته‌بندی آنها کوچک است و فضای کافی برای قرار دادن EAN-13 ندارند. EAN-8 برای نمایش GTIN-8 استفاده می‌شود.
تفاوت EAN-13 و EAN-8
| ویژگی | EAN-13 | EAN-8 |
|---|---|---|
| تعداد ارقام | 13 رقم | 8 رقم |
| شناسه مرتبط | GTIN-13 | GTIN-8 |
| اندازه بارکد | بزرگ‌تر | کوچک‌تر |
| کاربرد اصلی | محصولات معمولی | محصولات با بسته‌بندی کوچک |
| استفاده در فروشگاه‌ها | بسیار رایج | برای محصولات کوچک‌تر |
چگونه بارکد EAN بسازیم؟
برای ساخت بارکد EAN، ابتدا باید شماره معتبر محصول را داشته باشید و سپس آن شماره را با استفاده از ابزار کیو آر لند، به بارکد تبدیل کنید. به این نکته توجه کنید که GTINهای معتبر توسط GS1 تخصیص داده می‌شوند و باید در سیستم GS1 یکتا و قابل تأیید باشند. در صورتی که شماره محصول را در اختیار دارید، ساخت بارکد آن ساده است؛ تنها کافیست تا :
- از طریق لینک ساخت بارکد آنلاین، به صفحه ابزار بروید.
- نوع بارکد را انتخاب کنید.
- شماره محصول موردنظر را وارد کنید.
- بارکد خود را شخصی سازی نمائید.
- بارکد را در فرمت دلخواه دانلود کنید.
در صورتی که میخواهید اطلاعات بیشتری برای ساخت هر نوع بارکد به دست آورید، به مقاله زیر مراجعه نمائید.
بیشتر بخوانید چگونه بارکد خطی بسازیم؟ (آموزش گام‌به‌گام همراه با نکات کلیدی)
چگونه بارکد EAN را اسکن کنیم؟
برای بررسی یک بارکد EAN می‌توانید آن را با ابزار اسکن بارکد تست کنید. این ابزار امکان اسکن بارکد با دوربین یا تصویر را فراهم می‌کند و می‌تواند برای بررسی اولیه بارکد EAN مورد استفاده قرار بگیرد. برای اسکن و تست بارکد EAN کافیست تا :
- از طریق لینک اسکن بارکد آنلاین، به صفحه ابزار بروید.
- دوربین گوشی را مقابل بارکد قرار دهید یا تصویر بارکد را در ابزار آپلود کنید.
- منتظر بمانید تا بارکد شناسایی شود.
- شماره EAN خوانده‌شده را بررسی کنید.
توجه داشته باشید که اسکن بارکد معمولا فقط شماره موجود در بارکد را در اختیار شما قرار می‌دهد. بنابراین، اگر هدف شما بررسی نهایی بارکد برای استفاده در یک فروشگاه یا سیستم فروش است، باید بارکد در سیستم مربوطه و با دستگاه بارکدخوان نیز آزمایش شود.
تفاوت بارکد EAN با UPC؛ کاربرد هرکدام
بارکد EAN و UPC هر دو از بارکدهای خطی رایج برای شناسایی محصولات هستند و در فروشگاه‌ها و سیستم‌های فروش استفاده می‌شوند. تفاوت اصلی بارکد EAN و UPC، در نوع شناسه‌ای است که نمایش می‌دهند و تعداد ارقام آن است. EAN-13، شناسه GTIN-13 را نمایش می‌دهد، در حالی که UPC-A، شناسه GTIN-12 را نمایش می‌دهد.
| ویژگی | EAN-13 | UPC-A |
|---|---|---|
| تعداد ارقام | 13 رقم | 12 رقم |
| شناسه مرتبط | GTIN-13 | GTIN-12 |
| نوع بارکد | خطی (1D) | خطی (1D) |
| کاربرد اصلی | شناسایی محصولات در خرده‌فروشی | شناسایی محصولات در خرده‌فروشی |
| کاربرد جغرافیایی رایج | اروپا و بسیاری از کشورهای جهان | بیشتر در آمریکای شمالی |
| استفاده در فروشگاه‌ها | بسیار رایج | بسیار رایج |
با وجود این تفاوت، نباید EAN و UPC را دو استاندارد کاملاً جدا و غیرقابل استفاده در بازارهای یکدیگر در نظر گرفت. GS1 اعلام می‌کند که فرمت‌های EAN و UPC در سطح جهانی پذیرفته شده‌اند، هرچند ممکن است بعضی فروشگاه‌ها یا شرکای تجاری فقط یکی از این فرمت‌ها را بپذیرند. بنابراین انتخاب بین آنها می‌تواند به بازار هدف و الزامات فروشنده یا خرده‌فروش بستگی داشته باشد.
بیشتر بخوانید استعلام اصالت کالا با بارکد؛ 4 روش استعلام آنلاین
نتیجه‌گیری؛ EAN برای چه محصولاتی مناسب است؟
بارکد EAN بیشتر برای محصولاتی مناسب است که در فروشگاه‌ها، مراکز توزیع و سیستم‌های فروش نیاز به شناسایی سریع دارند. این بارکد با قرار دادن یک شناسه مشخص روی بسته‌بندی، امکان ثبت و پیگیری محصول را هنگام فروش یا جابه‌جایی فراهم می‌کند. از جمله محصولاتی که معمولاً می‌توان از بارکد EAN برای آنها استفاده کرد:
- محصولات مواد غذایی مانند نوشیدنی، کنسرو و محصولات بسته‌بندی‌شده.
- لوازم آرایشی و بهداشتی.
- پوشاک و کالاهای فروشگاهی.
- لوازم خانگی و الکترونیکی
- محصولات دارویی و سلامت در مواردی که الزامات مربوط به شناسه‌گذاری اجازه دهد.
- کالاهای مصرفی و محصولات تولیدی که در فروشگاه‌ها عرضه می‌شوند.
برای محصولاتی با بسته‌بندی معمولی، EAN-13 انتخاب رایج‌تری است؛ اما اگر فضای کافی برای درج بارکد وجود نداشته باشد، می‌توان از EAN-8 استفاده کرد. در نهایت، اگر یک شناسه معتبر محصول در اختیار دارید، می‌توانید آن را به تصویر بارکد EAN تبدیل و برای چاپ روی بسته‌بندی استفاده کنید. همچنین اگر میخواهید یک بارکد EAN موجود را بررسی کنید یا شماره آن را بخوانید، می‌توانید از بارکدخوان آنلاین کیو آر لند استفاده کنید.